ZEKA TÜRÜNÜZ NEDİR? “ÇOKLU ZEKA KURAMI”
 MATEMATİKSEL ZEKA
DİL ZEKASI
KİŞİSEL - İÇSEL ZEKA
DOĞA ZEKASI
GÖRSEL ZEKA
BEDENSEL ZEKA
SOSYAL BİREYLER ARASI ZEKA
MÜZİK ZEKASI
Bu kuramı ilk kez ortaya çıkaran Harvard Üniversitesi’nde nörü-psikolog
Profesör Howard Gardner. Ona göre zeka; “Değişen dünyada yaşama ve
değişimleri uyum sağlamak amacıyla her insanda kendine özgü yetenekler ve
becerilerin bütünü” dür.
Geleneksel anlayışta sadece etkili ifade yeteneği olan ve mantıklı
kişilere değer veriliyor. Oysa çoklu zekada her türlü zekaya eşit önem
veriliyor.
MATEMATİKSEL ZEKA
Neden - sonuç ilişkisi kurabilme, matematiksel düşünme, sayıları etkin
kullanma, problemlere bilimsel çözümler üretme, sınıflandırma / genelleme
yapma, hesaplama, benzetmeler yapma gibi davranışlarla ortaya çıkıyor.
Matematiksel zekası güçlü olan kişiler, bilim adamları, matematikçiler,
muhasebeciler, mühendisler, bilgisayar programcıları, istatistikçiler
gibi.
DİL ZEKASI
Sözcükleri hem sözlü hem de yazılı olarak etkili biçimde kullanma
becerisi. Ana dili veya başka bir dili kullanma kapasitesi, başkalarının
anlayacağı şekilde ifade edebilme yeteneği. Sözlü olarak öykü anlatım,
sunuculuk yapan, politikacı olan, şair, oyun yazarı, editör, gazeteci gibi
dil zekasını sergileyenler bu grupta yer alıyor.
KİŞİSEL - İÇSEL ZEKA
Bireyin kendini duyma ve anlamasıyla ilgili bilişsel yeteneğini ifade
ediyor. İnsanın kendi duygu ve düşüncelerinin farkında olma yeteneği, kim
olduğumuzu, hangi duygularımızı neden hissettiğimiz, düşünmemiz kişisel
zekamızla ilgili bir durum. Bu zekası yüksek bireyler kendini tanıma,
güvenme, disiplinli olma, hedeflerini belirleme ve kişisel problemlerini
çözme becerisini gösteriyor ve kendilerini zayıf ve güçlü yanlarıyla iyi
tanıdıkları için ne zaman başkalarının yardımına ihtiyaçları olduğunu da
biliyor.
DOĞA ZEKASI
Bu tür zeka; bitkileri, mineralleri, hayvanları, dünyayı, dağları,
denizleri, mevsimleri tanıma ve sınıflandırma yeteneği olarak
belirtiliyor. Bu zeka türünde gelişmiş olanlar, izcilik - dağcılık
yapmaktan, jeolojiden, astronomiden, doğal - tarihî müzeleri ile ulusal
parkları ve hayvanat bahçelerini gezmekten, balık tutmaktan hoşlanır.
GÖRSEL ZEKA
Görsel zekadaki yeteneğimiz, üç boyutlu bir nesnenin şekil ve görüntüsünü
ne kadar hayal edebildiğimizle ilgili. Görsel düşünme kendini şekil ve
grafiklerle ifade etme, çizme, boyama, şekil verme gibi davranışları
kapsıyor.
BEDENSEL ZEKA
Bedensel zeka kişinin vücudunu ve hareketlerini kullanım biçimini ifade
ediyor. Bedensel zekası yüksek kişiler spor hareketlerini, düzenli ritmi
oyunları kolayca uygulayabiliyorlar. Bedensel zekası yüksek kişilerde
koordinasyon, denge, hız, el,bacak becerisi ve esneklik dikkat çekicidir.
Balerinler, aktörler, sporcular, pandomim sanatçıları, cerrahlar,
teknisyenler bunlara örnek gösterilebilir.
SOSYAL BİREYLER ARASI ZEKA
İnsanlarla iletişim kurma, onları anlama ve davranışlarını yorumlama
yeteneklerini kapsar. Sosyalleşme bu yetenek sayesinde olur.
Politikacılar, liderler, psikologlar, öğretmenler, turizmciler bu
yeteneklerini iyi kullanırlar.
Çocuğunuzun başkalarıyla ilişkilerinde göstermesini beklediğiniz
davranışları belirleyin ve evde bir sosyal, iletişimsel zeka beklentisi
tablosu oluşturun. Bu zeka için çocuklarınıza model olmanız gerekli.
MÜZİK ZEKASI
Bu zeka duyguların aktarımında müziği araç olarak kullanan insanların
sahip olduğu müzikal gücü gösterir. Bu kişilerde ritm, melodi, perde
duyarlılığı bulunur. Enstrüman çalma, söylenen şarkının benzerini bulma
gibi yetenekleri kapsar.
“Hepimiz birbirimizden oldukça farklıyız,
çünkü hepimizin farklı zeka birleşimleri var. Bunun farkına varırsak, en
azından, yeryüzünde karşılaştığımız çeşitli sorunlarla mücadele etmek için
daha iyi bir fırsat yakalayabiliriz bence”
(HOWARD GARDNER)
|
